Vlaško kolo

Ni na nebu, ni na zemlji // Nici în cer, nici pe pământ

Pitanje položaja Vlaha u Srbiji za sada je skoncentrisano na tri suštinska zahteva.
- Prvi je njihovo priznavanje kao nacionalne manjine rumunskog naroda koja živi u istočnoj Srbiji,  
- drugi je pravo na obrazovanje Vlaha na rumunskom jeziku, i
- treći, najosetljiviji zahtev, jeste pravo na bogosluženje na rumunskom jeziku, što bi u praksi značilo formiranje eparhije Rumunske pravoslavne crkve u Timočkoj krajini, ili proširenje područja delovanja Rumunskog pravoslavnog vikarijata u Vršcu.
(...)
– Ne znam zašto bi nekome smetalo da vlaška deca uče rumunski jezik kao izborni predmet. Pa to je jedan ili dva časa nedeljno, da ne zaborave svoje poreklo – rekao je predsednik Nacionalnog saveta vlaške manjine, inače član Demokratske stranke i predsednik opštine Veliko Gradište.
Vlasi predstavljaju izrazito većinsko stanovništvo u 150 sela istočne Srbije. Pored rumunskog jezika, među Vlasima se poslednjih godina širi i uticaj Rumunske pravoslavne crkve, čiji je dolazak na ovo područje obeležila serija sukoba između lokalnih Srba i Vlaha, ali i među samim Vlasima.
Rasim Ljajić, bivši ministar za ljudska i manjinska prava, rekao je za „Politiku” da je položaj Vlaha u istočnoj Srbiji „daleko od ugroženog”, te da je pokušaja internacionalizacije „vlaškog pitanja” bilo i u vreme njegovog mandata.
(...)
Procenjuje se da dve do tri hiljade mladih Vlaha iz istočne Srbije pohađa srednje ili visoke škole u Rumuniji. Strahovanja dela srpske političke scene da će oni po povratku u Srbiju predstavljati elitu koja će pre imati rumunsku, nego vlašku nacionalnu svest, pothranjuje i činjenica da Rumuni uveliko kupuju kuće, vikendice i zemlju u delu Srbije sa kojim se graniče. Izboru Rumunije, a ne Srbije kao matične države Vlaha, svakako ide u prilog i što je Rumunija danas članica EU, pa mladi Vlasi, koji na osnovu života u pograničnim oblastima lako dobijaju rumunski pasoš, mogu nesmetano da putuju Evropom.

(izvodi iz članka objavljenog u POLITICI 18.05.2009)

Mesna kancelarija VITEŽEVO

(Izvor - PROSTINAC)

Vlaški jezik

Vlaški jezik (limba română u svom samoodređenju ponekad rumâneşte / rumâneşce; rumunski: româna timoceană) je srpski naziv za arhaične dijalekte rumunskog jezika kojim, kao svojim maternjim jezikom, govore Vlasi istočne Srbije. Pripadnost ovih dijalekata rumunskom književnom jeziku potvrdila su naučna istraživanja vodećih rumunskih dijalektologa Petra Nejeska (Petru Neiescu), Euđena Beltekija (Eugen Beltechi) i Nikolaja Mokanua (Nicolae Mocanu).
Ovaj jezik zapravo čine dva osnovna rumunska dijalekta. Jednim govore Carani koji žive u nizijama oko Zaječara, Negotina i Kladova, a drugim Ungurjani, koji naseljavaju područja Homolja, Zvižda, Stiga, Braničeva, Mlave, Resave i Morave.
Porečka Reka i Crnorečje pripadaju prelaznoj dijalekatskoj zoni, čije se stanovništvo tradicionalno zvalo Munćani (ili Munteni). Carani govore oltenskim a Ungurjani banatskim dijalektom rumunskog jezika, dok je govor Munćana neka vrsta prelazne zone između ova dva dijalekta, ali mnogo bliži govoru Ungurjana, sa kojima inače Munćani imaju više sličnosti nego sa istočnim Caranima.
Pored razumljivih leksičkih razlika, do kojih su dovele dve različite ekonomije stočarstvo i ratarstvo, najuočljivije su glasovne razlike: Carani imaju č/ć (č/ć) i dž/đ (dž/đ), a nemaju afrikatu "dz" niti umekšane glasove "ś" i "ź", dok Ungurjani u svome govoru nemaju "č" i "dž", ali imaju "ć", "đ", umekšane glasove "ś" i "ź" i afrikatu "dz", umesto koje se kod Carana čuje glas "z". Za Ungurjane je takođe karakterističan oblik predloga "po" i "od": pră/dă, koji kod Carana i Munćana ima formu: pi/pe/pje odnosno đi/đe.
Posebnu dijalektološku crtu imaju govori Bufana u Majdanpeku i Vlaških Roma u Brodici kod Kučeva i Lukovu kod Boljevca. Bufani su tradicionalni rudari, koji su, počev od pada Banata pod tursku vlast pa sve do XVIII veka, etapno prelazili iz Oltenije u banatske rudnike, a odavde su, polovinom XIX veka, prešli i u Majdanpek.

 (izvor: Wikipedija)

Crkva u Viteževu

.

Crkva Sveti Petar i Pavle je u centru sela,  počela je da se gradi 2004. godine.

(Fotografija - PANORAMIO)

Rodeo Viteževo

(autor video klipa: dixonijum - July 11, 2009)

Predstavljamo vam selo Bobovo // Vă prezentăm satul Bobovo

 

BOBOVO je jedno od najvećih sela u Srbiji, a po broju stanovnika drugo po veličini u opštini Svilajnac.
Bobovo je od međunarodnog autoputa E-75 udaljeno 15 kilometara, a smešteno je sa leve i desne strane magistralnog puta Svilajnac-Petrovac na Mlavi.
Bobovo odlikuju: plodna resavska ravnica i blaga brda sa kojih se mogu posmatrati Kučajske planine, okolni visovi, Moravska i Resavska dolina kao i sam grad Svilajnac. Pri dobroj vidljivosti ili u večernjim satima i Velika Plana kao i veliki deo teritorije susednih opština.
Najvisi vrh u jeste jeste vrh pod nazivom "Čajuš" iznad pošte i njegova nadmorska visina iznosi 247 m.
Pored ovog Bobovo ima još tri velika vrha, i to: Petlovo brdo 244 m, Golo Brdo 238 m, i Straža 233 m nadmorske visine.
Najniža tačka u selu jeste reon Resava koja je na nadmorskoj visini od 123 metra.
Iz Svilajnca do Bobova se može doći magistralnim putem Svilajnac-Petrovac, a idući tim putem Bobovo se nalazi 6.5 kilometara od Svilajnca.
Bobovo jeste srpsko selo naseljeno uglavnom vlaškim stanovništvom.
Bobovski atar iznosi oko 2.800 hektara, i graniči se sa atarima sela: Kušiljevo, Viteževo, Dubnica, Proštinac, Roćevac, Sedlare, Grabovac i Lukovica.
Bobovo se prostire na skoro 28 km kvadratnih a najduži put koji vodi kroz Bobovo je od Viteževa u opštini Žabare do Sedlara u dužini od 15 kilometara.

 (izvor - veb sajt sela BOBOVA)